Kỷ niệm 80 năm Toàn quốc kháng chiến: Khơi dậy tinh thần tự lực, tự cường trong thời đại mới

Sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Việt Nam bước vào kỷ nguyên độc lập, tự do nhưng chính quyền cách mạng non trẻ phải đối mặt với nhiều khó khăn nghiêm trọng cả trong và ngoài nước.

Hậu quả của nạn đói từ cuối năm 1944 đến đầu năm 1945 khiến hơn hai triệu người thiệt mạng, trên 90% dân số không biết chữ, trong khi ngân khố Trung ương chỉ còn hơn 1,2 triệu đồng.

Ở bên ngoài, khoảng 20 vạn quân Trung Hoa Dân quốc tiến vào phía Bắc vĩ tuyến 16. Tại miền Nam, với sự hỗ trợ của quân Anh, thực dân Pháp nổ súng đánh chiếm Sài Gòn ngày 23/9/1945, mở đầu cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam lần thứ hai.

Trước tình hình đó, Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh thực hiện chủ trương hòa hoãn nhằm bảo vệ nền độc lập vừa giành được, tranh thủ thời gian củng cố lực lượng và chuẩn bị cho những tình huống khó khăn hơn.

Từ Chỉ thị “Kháng chiến kiến quốc” ngày 25/11/1945, Việt Nam lần lượt ký với Pháp Hiệp định Sơ bộ ngày 6/3/1946 và Tạm ước ngày 14/9/1946 với mục tiêu giữ gìn hòa bình và kéo dài thời gian chuẩn bị.

Tuy nhiên, căng thẳng ngày càng leo thang khi quân Pháp liên tục vi phạm các thỏa thuận.

Tháng 11/1946, Pháp tiến công Hải Phòng và Lạng Sơn. Trong hai ngày 15 và 16/12, các hành động khiêu khích tiếp tục diễn ra tại Hà Nội, trước khi xảy ra vụ tàn sát ở phố Hàng Bún và phố Yên Ninh ngày 17/12.

Ngày 18/12 và sáng 19/12/1946, Pháp gửi tối hậu thư yêu cầu tước vũ khí của lực lượng tự vệ và công an, đồng thời tuyên bố sẽ hành động chậm nhất vào sáng 20/12.

Trước tình thế đó, trong hai ngày 18 và 19/12/1946 tại Vạn Phúc, Hà Đông, Ban Thường vụ Trung ương Đảng họp mở rộng dưới sự chủ trì của Chủ tịch Hồ Chí Minh và quyết định phát động cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp trên phạm vi toàn quốc.

Chiều 19/12/1946, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Võ Nguyên Giáp phát đi mật lệnh tổng tiến công.

Đúng 20 giờ cùng ngày, pháo binh tại Pháo đài Láng khai hỏa, quân và dân Hà Nội đồng loạt nổ súng, mở đầu cuộc kháng chiến toàn quốc.

Sáng 20/12/1946, Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh được truyền đi trên sóng phát thanh, thể hiện quyết tâm bảo vệ nền độc lập của dân tộc.

Hưởng ứng lời kêu gọi, quân và dân Thủ đô bước vào 60 ngày đêm chiến đấu với tinh thần “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh”.

Trong thời gian này, lực lượng ta đã thực hiện gần 200 trận đánh, tiêu diệt gần 2.000 quân địch, phá hủy hơn 100 xe quân sự, trong đó có 22 xe tăng và xe bọc thép; bắn rơi và phá hủy 5 máy bay, đánh chìm 2 ca nô.

Cuộc chiến đấu tại Hà Nội và các đô thị phía Bắc vĩ tuyến 16 đã góp phần kìm chân lực lượng Pháp, tạo điều kiện để các cơ quan đầu não di chuyển an toàn lên căn cứ Việt Bắc, chuẩn bị cho cuộc kháng chiến lâu dài.

Trên cơ sở đường lối kháng chiến toàn dân, toàn diện, trường kỳ và dựa vào sức mình là chính, quân và dân Việt Nam tiếp tục giành nhiều thắng lợi quan trọng.

Các chiến dịch Việt Bắc Thu – Đông năm 1947, Biên giới năm 1950, Hòa Bình giai đoạn 1951 – 1952, Tây Bắc năm 1952 và Thượng Lào năm 1953 từng bước thay đổi tương quan trên chiến trường.

Đỉnh cao là Chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954 sau 56 ngày đêm chiến đấu, dẫn tới việc ký kết Hiệp định Giơnevơ, kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Tinh thần tự lực, tự cường tiếp tục được phát huy trong cuộc đấu tranh thống nhất đất nước.

Trong 21 năm từ 1954 đến 1975, Việt Nam đồng thời thực hiện nhiệm vụ xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và tiến hành cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miền Nam.

Quân và dân Việt Nam lần lượt vượt qua các chiến lược chiến tranh, từ “Chiến tranh đặc biệt” giai đoạn 1961 – 1965 đến “Chiến tranh cục bộ” giai đoạn 1965 – 1968 và “Việt Nam hóa chiến tranh”.

Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968, cuộc chiến đấu chống tập kích chiến lược bằng B-52 tại Hà Nội, Hải Phòng năm 1972 và Hiệp định Paris năm 1973 tiếp tục tạo những bước chuyển quan trọng.

Đại thắng mùa Xuân năm 1975, kết thúc bằng Chiến dịch Hồ Chí Minh, đã hoàn thành sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Sau chiến tranh, Việt Nam tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn về kinh tế và tình trạng bao vây, cấm vận.

Công cuộc Đổi mới được khởi xướng từ năm 1986 mở ra giai đoạn phát triển mới.

Theo nội dung bài viết, đến năm 2025, quy mô nền kinh tế Việt Nam đạt 514 tỷ USD, đứng thứ 32 thế giới, trong khi GDP bình quân đầu người đạt 5.026 USD.

Tỷ lệ đô thị hóa đạt 45%, Chỉ số phát triển con người đạt 0,766 điểm, Chỉ số hạnh phúc xếp thứ 46 trong 143 quốc gia, tỷ lệ hộ nghèo đa chiều giảm còn 1,3%, tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế đạt 95,2% và tuổi thọ trung bình đạt 74,8 năm.

Trong lĩnh vực đối ngoại, Việt Nam đã thiết lập quan hệ ngoại giao với 194 quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc, đồng thời mở rộng mạng lưới các khuôn khổ đối tác.

Hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Toàn quốc kháng chiến, nhiều hoạt động quy mô lớn dự kiến được tổ chức trong năm 2026.

Lễ kỷ niệm cấp quốc gia sẽ diễn ra ngày 19/12/2026 tại Hà Nội, với sự phối hợp của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và thành phố Hà Nội.

Bên cạnh lễ kỷ niệm còn có các hoạt động tri ân nhân chứng lịch sử và người có công, hội thảo khoa học cấp quốc gia do Bộ Quốc phòng chủ trì và hội thảo chuyên đề do Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn thực hiện.

Nhiều hoạt động văn hóa, truyền thông và giáo dục lịch sử cũng được triển khai, gồm các cuộc thi tìm hiểu, sáng tác nghệ thuật, xuất bản sách về sự kiện, phát hành bộ tem bưu chính đặc biệt cùng các sản phẩm phim tài liệu và phim hoạt hình.

Thông qua chuỗi hoạt động kỷ niệm, những giá trị của Ngày Toàn quốc kháng chiến tiếp tục được giới thiệu tới các thế hệ hôm nay, đặc biệt là tinh thần đoàn kết, ý chí tự lực, tự cường và trách nhiệm đối với đất nước.

Từ dấu mốc lịch sử tháng 12/1946 đến hành trình phát triển hiện nay, tinh thần vượt khó và khát vọng vươn lên tiếp tục được nhấn mạnh như một nguồn lực góp phần thúc đẩy các mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội trong giai đoạn 2026 – 2030.