Phố Sách Hà Nội kết nối văn hóa đọc với công nghệ số

Chương trình được tổ chức tại Phố Sách Hà Nội, phố 19/12, phường Cửa Nam, với hình thức kết hợp giữa trải nghiệm thực tế và phát sóng trực tuyến.

Thông qua màn hình, khán giả có thể theo dõi không gian trưng bày nhiều nhóm sách dành cho phụ nữ, gia đình, trẻ em và giáo dục đương đại, đồng thời quan sát phần tương tác trực tiếp giữa MC, khách mời và đại diện các gian hàng.

Hoạt động này mang đến cho người xem trải nghiệm gần gũi hơn với sách, dù chưa trực tiếp có mặt tại Phố Sách.

Tham gia chương trình, bà Trịnh Ngọc Trâm, Phó Chủ tịch UBND phường Cửa Nam cho biết Phố Sách Hà Nội đang có sự chuyển đổi rõ nét về chức năng.

Từ một địa điểm chủ yếu phục vụ hoạt động mua bán sách, nơi đây từng bước trở thành không gian văn hóa cộng đồng đa chức năng, kết hợp đọc sách, giao lưu, trải nghiệm nghệ thuật và công nghệ.

Việc đầu tư không gian xanh, sạch, thân thiện cùng với các hoạt động trải nghiệm đa dạng góp phần giúp Phố Sách trở thành điểm đến văn hóa quen thuộc của người dân Thủ đô và du khách.

Ở góc độ xuất bản, bà Khúc Thị Hoa Phượng, Tổng Biên tập Nhà xuất bản Phụ nữ Việt Nam nhận định độc giả trong thời đại số ngày càng chủ động hơn trong việc lựa chọn sách.

Thay vì chỉ quan tâm tới những đầu sách bán chạy, nhiều người chú ý đến giá trị sử dụng thực tế như cuốn sách phù hợp với độ tuổi nào, giải quyết vấn đề gì, có thể đồng hành cùng trẻ ra sao và mang lại giá trị gì cho đời sống gia đình.

Theo bà Khúc Thị Hoa Phượng, Phố Sách tạo nên cầu nối trực tiếp giữa người làm sách với độc giả, giúp các tác phẩm không chỉ xuất hiện trên kệ mà còn có cơ hội đi sâu vào đời sống.

Trong bối cảnh mạng xã hội và các dạng nội dung ngắn phát triển mạnh, khả năng tập trung của người đọc cũng đứng trước nhiều thách thức.

Bởi vậy, văn hóa đọc trong thời đại số không chỉ đặt ra câu chuyện chuyển sách giấy sang định dạng điện tử, mà còn liên quan tới việc mở rộng phương thức tiếp cận, khám phá, trao đổi và chia sẻ về tác phẩm.

Bà Khúc Thị Hoa Phượng cho rằng công nghệ có thể giúp độc giả dễ dàng tìm kiếm và tiếp cận sách hơn, nhưng khi lượng thông tin ngày càng lớn, kỹ năng chọn lọc trở nên đặc biệt quan trọng.

Người đọc cần chú ý tới độ tin cậy của tác giả, nhà xuất bản, phân biệt nội dung quảng bá với giá trị thực sự của tác phẩm, đồng thời duy trì khoảng thời gian đủ tĩnh để đọc sâu.

Theo quan điểm được chia sẻ tại chương trình, công nghệ nên trở thành công cụ dẫn người đọc đến gần sách hơn, thay vì khiến việc đọc bị thu hẹp thành thói quen lướt qua các mẩu thông tin ngắn và rời rạc.

Đồng tình với quan điểm này, bà Trịnh Ngọc Trâm cho rằng livestream và các công cụ số có thể được xem như một “lời mời” hiện đại, giúp đưa không khí Phố Sách đến gần hơn với những người chưa có điều kiện trực tiếp ghé thăm.

Không gian trực tuyến không nhằm thay thế việc đọc sách theo cách truyền thống, mà đóng vai trò thúc đẩy công chúng tìm đến không gian thực để trực tiếp tiếp xúc với sách, gặp gỡ chuyên gia và có thêm thời gian suy ngẫm.

Để duy trì khả năng đọc sâu, đặc biệt với người trẻ, các khách mời tại chương trình đưa ra một số gợi ý đơn giản có thể áp dụng trong đời sống hằng ngày.

Người đọc có thể bắt đầu bằng cách đặt một câu hỏi trước khi mở sách, tắt thông báo trên thiết bị số trong khoảng 15 phút, tập trung đọc trọn vẹn một phần nội dung rồi ghi lại những điều bản thân rút ra.

Tại các không gian văn hóa, mô hình trải nghiệm “Tìm sách – Kiểm tra nguồn – Đọc sâu – Chia sẻ” cũng được đề xuất.

Theo đó, công nghệ có thể được sử dụng ở bước đầu để tạo sự tò mò và hứng thú, sau đó người đọc được dẫn trở lại với những hoạt động cốt lõi như đọc kỹ, suy nghĩ sâu và trao đổi một cách văn minh.

Một nội dung đáng chú ý khác của chương trình là phần giới thiệu các ấn phẩm dành cho nhiều nhóm độc giả.

Bà Trịnh Ngọc Trâm giới thiệu một số đầu sách có giá trị về giáo dục, lịch sử và nhân văn.

Trong đó, “Truyện Kiều Hội Bản” của NXB Thái Hà là phiên bản đặc biệt tái hiện kiệt tác của Đại thi hào Nguyễn Du dựa trên ấn bản cổ “Kim Vân Kiều tân truyện”.

Ấn phẩm được giới thiệu với số lượng giới hạn 260 bản, hoàn thiện thủ công và có hơn 700 lời chú giải, giúp người đọc tiếp cận sâu hơn với ngôn ngữ cũng như những tầng nghĩa cổ trong tác phẩm.

“Khúc đồng dao của bé” của NXB Đại học Sư phạm là bộ sách tập hợp và phổ nhạc những câu đồng dao quen thuộc, góp phần đưa âm hưởng dân gian đến gần hơn với trẻ nhỏ.

Bộ 10 cuốn “Gieo hạt cùng vĩ nhân” của NXB Hà Nội hướng tới truyền cảm hứng sống tích cực, giúp trẻ hình thành tư duy về nguyên nhân – kết quả, định hướng tương lai và nuôi dưỡng những giá trị nhân văn.

Bên cạnh đó, chương trình còn giới thiệu một số đầu sách mới của Nhà xuất bản Phụ nữ Việt Nam, hướng đến việc tạo thêm những chủ đề trao đổi giữa các thành viên trong gia đình.

Người xem livestream được hướng dẫn sử dụng các mã QR chính thức để tra cứu thông tin về ấn bản, tác giả cũng như tiếp cận các chương trình ưu đãi đã được kiểm duyệt.

Qua chương trình “Văn hóa đọc trong thời đại số”, thông điệp được nhấn mạnh là Phố Sách không chỉ là nơi mua và đọc sách mà đang trở thành một không gian văn hóa mở.

Công nghệ được xem là công cụ kết nối, hỗ trợ người đọc tiếp cận tri thức nhưng không thay thế trải nghiệm đọc.

Việc lựa chọn sách cần dựa trên những nguồn thông tin đáng tin cậy, trong khi mỗi cuốn sách được đọc một cách trọn vẹn có thể góp phần hình thành thói quen học tập lâu dài và xây dựng cộng đồng học tập suốt đời.