Bộ VHTT&DL hợp nhất quy định về nếp sống văn minh trong cưới, tang và lễ hội

Ngày 21/9/2026, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Trịnh Thị Thủy ký ban hành Văn bản hợp nhất số 5/2026/VBHN-TT-BVHTTDL về thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội.

Văn bản được xây dựng trên cơ sở hợp nhất Thông tư 04/2011/TT-BVHTTDL với các nội dung đã được bãi bỏ, điều chỉnh tại Thông tư 30/2018/TT-BVHTTDL và Thông tư 05/2019/TT-BVHTTDL.

Theo quy định, tổ chức và cá nhân khi thực hiện các hoạt động liên quan đến cưới, tang và lễ hội phải bảo đảm gìn giữ những giá trị truyền thống phù hợp với thuần phong mỹ tục của dân tộc, đồng thời loại bỏ các hành vi mê tín dị đoan hoặc lợi dụng sự kiện để gây mất đoàn kết trong gia đình, dòng họ và cộng đồng dân cư.

Các hoạt động tổ chức không được gây ảnh hưởng đến trật tự, an toàn giao thông và an ninh công cộng. Mọi hình thức tổ chức hoặc tham gia đánh bạc đều bị nghiêm cấm.

Văn bản cũng quy định không được sử dụng thời gian làm việc, tài sản hoặc phương tiện công của cơ quan để tham dự các hoạt động cưới, tang, lễ hội, trừ những đơn vị thực hiện nhiệm vụ được giao. Việc sử dụng công quỹ để làm quà mừng cưới hoặc phúng viếng cũng không được phép.

Đối với việc cưới, các hoạt động phải thực hiện đúng quy định của pháp luật về hôn nhân, gia đình và đăng ký hộ tịch. Quan hệ hôn nhân được pháp luật công nhận sau khi hai bên hoàn tất thủ tục đăng ký kết hôn tại UBND xã, phường, thị trấn nơi cư trú của một trong hai người.

Sau khi hoàn thành thủ tục, chính quyền cấp xã thực hiện việc trao Giấy chứng nhận kết hôn theo quy định.

Lễ cưới dù tổ chức tại gia đình hay tại các cơ sở dịch vụ đều được yêu cầu bảo đảm trang trọng, tiết kiệm, lành mạnh, phù hợp với điều kiện kinh tế của gia đình cũng như phong tục, văn hóa và tôn giáo tại địa phương.

Các nghi thức truyền thống như chạm ngõ, ăn hỏi và rước dâu được khuyến khích tổ chức gọn nhẹ, hạn chế phô trương, rườm rà và tránh đặt nặng yêu cầu về lễ vật.

Việc trang trí lễ cưới, tiệc cưới nên được thực hiện giản dị; trang phục của cô dâu, chú rể cần bảo đảm đẹp và lịch sự.

Âm nhạc tại đám cưới chỉ được sử dụng trong khoảng thời gian từ 6 giờ đến 22 giờ và phải tuân thủ các quy chuẩn của Nhà nước về tiếng ồn.

Pháp luật đồng thời khuyến khích những hình thức tổ chức văn minh như sử dụng báo hỷ thay cho giấy mời, tổ chức tiệc trà hoặc tiệc ngọt, không sử dụng thuốc lá và phát huy vai trò hỗ trợ của các tổ chức, đoàn thể.

Một số hoạt động mang ý nghĩa xã hội như dâng hoa tại đài tưởng niệm, trồng cây lưu niệm hoặc sử dụng trang phục truyền thống dân tộc cũng được khuyến khích.

Đối với việc tang, yêu cầu về y tế, vệ sinh môi trường và đăng ký hộ tịch phải được bảo đảm.

Gia đình người qua đời chịu trách nhiệm tổ chức tang lễ hoặc phối hợp với Ban lễ tang. Trường hợp người mất không có thân nhân, UBND cấp xã có trách nhiệm phối hợp với các tổ chức, đoàn thể để tổ chức tang lễ chu đáo.

Lễ tang phải được tiến hành trang nghiêm, tiết kiệm, hạn chế các thủ tục không cần thiết và loại bỏ các hành vi mê tín dị đoan. Việc quàn, ướp thi hài phải tuân thủ các yêu cầu vệ sinh do Bộ Y tế quy định.

Tang phục và cờ tang được thực hiện theo tập quán hoặc tôn giáo, song cờ tang chỉ được treo tại địa điểm tổ chức lễ tang.

Nhạc tang chỉ được sử dụng trong khung giờ từ 6 giờ đến 22 giờ với âm lượng đáp ứng các quy chuẩn hiện hành. Đối với người theo tôn giáo hoặc thuộc dân tộc thiểu số, có thể sử dụng các hình thức nhạc tang phù hợp với phong tục, tín ngưỡng.

Quy định nghiêm cấm việc rải tiền Việt Nam hoặc ngoại tệ trên đường đưa tang. Thi hài người mất phải được an táng tại nghĩa trang phù hợp với quy hoạch.

Trong trường hợp người từ trần là cán bộ, công chức, viên chức hoặc thuộc lực lượng vũ trang, quá trình tổ chức tang lễ còn phải thực hiện theo các quy định riêng của Chính phủ đối với từng đối tượng.

Nhà nước khuyến khích tổ chức các lễ cúng tuần, giỗ đầu và giỗ hết trong phạm vi gia đình theo hướng gọn nhẹ, tiết kiệm.

Các hình thức hỏa táng, điện táng và hung táng một lần cũng được khuyến khích nhằm tiết kiệm đất và bảo đảm vệ sinh môi trường.

Những hủ tục như yểm bùa, trừ tà, khóc mướn hoặc rắc vàng mã trên đường đưa tang được yêu cầu loại bỏ.

Đối với việc xây dựng phần mộ, các tổ chức và cá nhân phải tuân thủ quy chuẩn của Bộ Xây dựng, đồng thời hướng tới tổ chức không gian nghĩa trang theo hướng văn minh, phù hợp quy hoạch và mang giá trị tưởng niệm.

PV