Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 mở rộng không gian sáng tạo toàn đô thị

Ngày 21/10, UBND thành phố Hà Nội ban hành Kế hoạch số 408/KH-UBND về triển khai các hoạt động Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội năm 2026. Theo kế hoạch, lễ hội được tổ chức trên phạm vi toàn thành phố, trong đó tập trung tại các khu vực Quảng trường phía Đông và không gian phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm, khu phố cổ – Hoàn Kiếm, chợ Đồng Xuân – Bắc Qua, Tháp nước Hàng Đậu, Công viên Thống Nhất cùng nhiều điểm cộng hưởng khác. Cách tổ chức phân tán theo nhiều địa điểm được kỳ vọng giúp hoạt động sáng tạo đi sâu hơn vào không gian đô thị và gắn trực tiếp với đời sống cộng đồng.

Lễ khai mạc dự kiến diễn ra ngày 13/11 tại khu vực Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm. Chương trình sẽ kết hợp biểu diễn nghệ thuật, giới thiệu các hoạt động sáng tạo nổi bật trong năm 2026 và công bố Giải thưởng Sáng tạo Hà Nội 2026. Đây cũng là điểm khởi đầu cho chuỗi hoạt động kéo dài hơn hai tuần, kết nối nhiều lĩnh vực như thiết kế, nghệ thuật, thủ công truyền thống, thời trang, âm nhạc và các mô hình sáng tạo cộng đồng.

Khu vực hồ Hoàn Kiếm sẽ là một trong những không gian trọng điểm của lễ hội với các chương trình biểu diễn âm nhạc, nghệ thuật kết hợp thời trang và hoạt động cộng đồng. Không gian Pavillon sáng tạo được xây dựng bằng các sắp đặt ngoài trời sử dụng hoa văn, chất liệu và cảm hứng từ văn hóa truyền thống, tạo nên sự giao thoa giữa di sản và ngôn ngữ thiết kế đương đại. Các triển lãm, workshop và hoạt động trải nghiệm cũng được tổ chức tại Quảng trường phía Đông, Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục, phố Đinh Tiên Hoàng cùng nhiều địa điểm lân cận.

Tại khu vực chợ Đồng Xuân và các tuyến phố xung quanh, lễ hội dự kiến giới thiệu nhiều tác phẩm sắp đặt và triển lãm nghệ thuật đương đại của nghệ sĩ Việt Nam và quốc tế. Việc lựa chọn một không gian thương mại có lịch sử lâu đời như chợ Đồng Xuân không chỉ nhằm mở rộng địa điểm tổ chức mà còn hướng tới kết nối hoạt động sáng tạo với đời sống kinh doanh, di sản đô thị và cộng đồng cư dân. Các hộ kinh doanh tại khu vực cũng được khuyến khích tham gia, từng bước trở thành một phần của hệ sinh thái sáng tạo thay vì chỉ đóng vai trò cung cấp dịch vụ cho sự kiện.

Chuỗi hoạt động “Chuyện Đình trong Phố” và “Nghề qua Phố” tiếp tục khai thác các di tích, đình thờ tổ nghề, phố nghề và làng nghề truyền thống thông qua trưng bày, tọa đàm, workshop và trải nghiệm thực hành. Người tham gia có thể tiếp cận nhiều loại hình thủ công như sơn mài, thêu, lụa, khắc mộc bản, da giày và các nghề truyền thống khác. Qua đó, lễ hội tạo cơ hội để những giá trị nghề cổ được giới thiệu trong bối cảnh mới, đồng thời mở ra khả năng kết nối giữa nghệ nhân, nhà thiết kế, cộng đồng sáng tạo và thị trường.

Một chuỗi hoạt động khác mang tên “Hà Nội Sáng Đèn” sẽ đưa các loại hình nghệ thuật truyền thống, đương đại và liên ngành đến nhà hát, rạp diễn, di tích và nhiều không gian sáng tạo của thành phố. Trong khi đó, chương trình “Ngỡ ngàng Hà Nội” tập trung giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tại không gian công cộng, biến những địa điểm quen thuộc của đô thị thành nơi tiếp cận nghệ thuật gần gũi hơn với người dân và du khách.

Tại Công viên Thống Nhất, chương trình “Mầm Sáng tạo” được tổ chức như một thử nghiệm về mô hình vườn ươm sáng tạo đô thị. Không gian này dự kiến bao gồm các hoạt động trải nghiệm, trưng bày và kết nối cộng đồng, tạo điều kiện cho các ý tưởng mới được thử nghiệm trong môi trường thực tế. Cách tiếp cận này cho thấy lễ hội đang được định hướng vượt ra ngoài khuôn khổ trưng bày, biểu diễn đơn thuần để trở thành nơi thử nghiệm các mô hình có khả năng tiếp tục vận hành sau khi sự kiện kết thúc.

Thông qua toàn bộ chuỗi hoạt động, Hà Nội hướng tới xây dựng một hệ sinh thái sáng tạo trong đó di sản được xem là nguồn lực, nghề truyền thống là nền tảng, cộng đồng đóng vai trò đồng kiến tạo và nghệ thuật có khả năng cộng sinh cùng kinh tế. Những giá trị bản địa được đặt trong mối quan hệ với thiết kế và tư duy đương đại, từ đó vừa giữ được bản sắc riêng vừa mở rộng khả năng kết nối với các mạng lưới sáng tạo trong nước và quốc tế.

Một trong những định hướng quan trọng của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 là tạo bước chuyển từ tổ chức sự kiện đơn lẻ sang xây dựng hệ sinh thái sáng tạo đô thị có khả năng vận hành lâu dài. Thành phố cũng đặt mục tiêu từng bước phát triển lễ hội thành một sự kiện có thương hiệu quốc gia và quốc tế trong lĩnh vực thiết kế sáng tạo, qua đó nâng cao vị thế của Hà Nội trong mạng lưới các thành phố sáng tạo.

Lễ hội đồng thời được xem là không gian thử nghiệm các sản phẩm, mô hình và phương thức tổ chức mới, tạo điều kiện để các hoạt động thiết kế sáng tạo tiến gần hơn đến thị trường. Việc thúc đẩy thương mại hóa sản phẩm sáng tạo được kỳ vọng đóng góp cho công nghiệp văn hóa, kinh tế đêm, du lịch văn hóa và các ngành dịch vụ liên quan, qua đó mở rộng giá trị kinh tế từ những nguồn lực văn hóa vốn có của Thủ đô.

Bên cạnh vai trò của các cơ quan tổ chức và giới sáng tạo, kế hoạch cũng nhấn mạnh sự tham gia của người dân, cộng đồng dân cư, hộ kinh doanh và các tổ chức, cá nhân tại nơi diễn ra sự kiện. Cách tiếp cận này hướng tới việc để cộng đồng không chỉ là người thưởng thức mà còn trực tiếp tham gia vào quá trình tạo dựng không gian, sản phẩm và trải nghiệm sáng tạo, qua đó giúp lễ hội gắn chặt hơn với đời sống đô thị và có khả năng duy trì sức sống sau thời gian tổ chức.