Hà Nội tổng kiểm kê 2.098 di sản văn hóa phi vật thể trên toàn thành phố

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Thu Hà vừa phê duyệt việc tổng kiểm kê di sản văn hóa phi vật thể trên địa bàn Thủ đô. Theo danh mục, Hà Nội hiện có 2.098 di sản thuộc 6 loại hình, phân bố tại 126 xã, phường, phản ánh sự phong phú của đời sống văn hóa dân gian được hình thành, thực hành và trao truyền qua nhiều thế hệ. Việc tiến hành kiểm kê toàn diện không chỉ nhằm thống kê số lượng mà còn giúp thành phố nhận diện rõ hơn hiện trạng, giá trị và khả năng duy trì của từng di sản để có phương án bảo vệ phù hợp.

Kết quả kiểm kê sẽ trở thành nền tảng quan trọng để Hà Nội xây dựng các chương trình bảo tồn một cách bài bản, đồng thời phục vụ việc lựa chọn, hoàn thiện hồ sơ đối với những di sản tiêu biểu có đủ điều kiện đề nghị đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đây cũng là cơ sở để thành phố từng bước chuẩn bị các hồ sơ hướng tới những danh hiệu văn hóa ở tầm quốc tế do UNESCO ghi danh. Trong bối cảnh đời sống xã hội liên tục thay đổi, danh mục di sản sẽ không được xem là dữ liệu cố định mà tiếp tục được rà soát, cập nhật và bổ sung định kỳ hằng năm nhằm phản ánh sát thực tế.

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội được xác định giữ vai trò nòng cốt trong quá trình triển khai, phối hợp với các địa phương để công bố, giới thiệu rộng rãi danh mục di sản tới cộng đồng. Công tác bảo tồn sẽ ưu tiên những di sản đã được UNESCO ghi danh, các giá trị nằm trong danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và những di sản đang đứng trước nguy cơ mai một, cần được bảo vệ khẩn cấp. Song song với hoạt động kiểm kê và gìn giữ trực tiếp, thành phố cũng đẩy mạnh số hóa nhằm từng bước hình thành hệ thống dữ liệu số đồng bộ về di sản văn hóa của Thủ đô.

Việc xây dựng cơ sở dữ liệu số được kỳ vọng hỗ trợ hiệu quả hơn cho công tác quản lý, nghiên cứu, quảng bá và giáo dục về di sản, đồng thời tạo điều kiện để công chúng tiếp cận những giá trị văn hóa truyền thống thuận tiện hơn. Khi thông tin về từng di sản được hệ thống hóa và cập nhật thường xuyên, các cơ quan quản lý cũng có thêm căn cứ để đánh giá nguy cơ mai một, xác định mức độ ưu tiên bảo vệ và xây dựng những chương trình phát huy giá trị phù hợp với từng loại hình, từng địa bàn.

Ở cấp cơ sở, chính quyền các xã, phường sẽ trực tiếp phối hợp với cộng đồng trong việc gìn giữ, thực hành và truyền dạy các giá trị văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ. Đây được xem là yếu tố quan trọng bởi cộng đồng và người dân chính là những chủ thể trực tiếp tạo dựng, duy trì và trao truyền di sản. Việc bảo tồn vì thế không chỉ dừng ở lưu trữ tư liệu hay lập danh mục mà cần tạo điều kiện để những tập quán, tri thức, nghệ thuật trình diễn và các thực hành văn hóa tiếp tục tồn tại trong đời sống.

Thông qua sự phối hợp giữa cơ quan chuyên môn, chính quyền địa phương và cộng đồng, Hà Nội hướng tới vừa bảo vệ kho tàng di sản văn hóa phi vật thể, vừa khơi dậy sức sống của các giá trị truyền thống trong đời sống đương đại. Việc tổng kiểm kê 2.098 di sản trên toàn thành phố vì thế được xem là bước nền quan trọng để những giá trị văn hóa đặc trưng của Thăng Long – Hà Nội tiếp tục được nhận diện, bảo tồn, trao truyền và phát huy trong những năm tới.